Gerilim Bölücü (Voltage Divider) Nedir?
Gerilim bölücü, seri bağlı iki dirençle giriş gerilimini daha düşük bir çıkışa bölen basit bir devredir. Çıkış gerilimi Vout = Vin × R2 / (R1 + R2) formülüyle bulunur. Sensör okuma, referans gerilim üretme ve seviye düşürmede kullanılır. Yüksek akım çeken yükler için uygun değildir (çıkış gerilimi düşer).
Gerilim bölücü (voltage divider), seri bağlı iki dirençle bir giriş gerilimini oransal olarak düşüren en temel devrelerden biridir. Bir gerilimden daha küçük bir gerilim elde etmenin en basit yoludur.
Nasıl Çalışır?
İki direnç seri bağlandığında giriş gerilimi, dirençlerin değerleriyle orantılı şekilde üzerlerine paylaşılır. Çıkış, ikinci direncin (R2) uçlarından alınır. Bu davranış doğrudan Ohm yasasına ve seri bağlantıya dayanır.
Gerilim Bölücü Formülü
Vout = Vin × R2 / (R1 + R2)
Çözümlü Örnek
Vin = 12 V, R1 = 10 kΩ ve R2 = 5 kΩ olsun. Çıkış gerilimi: Vout = 12 × 5000 / (10000 + 5000) = 12 × (1/3) = 4 V. Dirençlerin oranını değiştirerek istediğin çıkışı ayarlayabilirsin.
| R1 | R2 | Vin | Vout |
|---|---|---|---|
| 10 kΩ | 10 kΩ | 12 V | 6 V (yarısı) |
| 10 kΩ | 5 kΩ | 12 V | 4 V |
| 1 kΩ | 2 kΩ | 9 V | 6 V |
Nerede Kullanılır?
Sensör okuma (ör. potansiyometre ile konum), referans gerilim üretme ve sinyal seviyesini ölçülebilir aralığa indirme gibi durumlarda kullanılır.
Sık Yapılan Hatalar
- Yük etkisini unutmak: Çıkışa akım çeken bir yük bağlanırsa Vout düşer; bölücü yalnızca düşük akımlı (yüksek empedanslı) yükler için doğrudan uygundur.
- Güç kaynağı gibi kullanmak: Gerilim bölücü motor/LED gibi yük besleyemez; bu iş için regülatör gerekir.
- Çok düşük dirençler seçmek: Küçük dirençler boşuna akım (ve ısı) harcar; çok büyükler ise gürültüye açıktır.
Sık Sorulan Sorular
Gerilim bölücü formülü nedir?+
Nerede kullanılır?+
Neden yük altında bozulur?+
İlgili parçaları kataloğumuzda ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.