Direnç Nedir?
Direnç, bir devrede akımın geçişine karşı belirli bir zorluk gösteren pasif bir bileşendir. Birimi ohm (Ω) olup; akımı sınırlamak, gerilim bölmek ve sinyal seviyelerini ayarlamak için kullanılır. Elektronikteki en yaygın bileşendir.
Direnç Ne İşe Yarar?
- LED gibi bileşenleri aşırı akımdan korumak (akım sınırlama)
- Gerilim bölücü devrelerle bir gerilimi düşürmek
- Dijital girişlerde pull-up / pull-down ile kararlı seviye sağlamak
- Sinyal ve zamanlama devrelerinde (RC) değer belirlemek
Ohm Yasası ile İlişkisi
Direncin temelinde V = I × R bağıntısı yatar: gerilim, akım ile direncin çarpımına eşittir. Örneğin 5 V kaynaktan beslenen, üzerinde 2 V düşen bir LED'den 10 mA geçirmek istersen gereken direnç R = (5 − 2) / 0,01 = 300 Ω olur. Ayrıntı için Ohm Yasası Nedir? yazısına bak.
Direnç Türleri
| Tür | Özelliği | Kullanım |
|---|---|---|
| Sabit direnç | Değeri değişmez | Genel amaçlı |
| Ayarlı (potansiyometre) | Elle ayarlanır | Ses/parlaklık ayarı |
| Termistör (NTC/PTC) | Sıcaklıkla değişir | Sıcaklık ölçümü |
| LDR (foto direnç) | Işıkla değişir | Işık sensörü |
Fiziksel yapıya göre de tipler vardır: yüzey montaj için SMD/chip direnç, tek pakette çoklu direnç için direnç ağı (dizisi) ve hassas elle ayar için trimpot.
Direnç Seçerken Nelere Bakılır?
Üç temel parametre vardır: direnç değeri (Ω), güç değeri (W) ve tolerans (%). Direncin harcayacağı güç P = V × I ile bulunur; bu değeri taşıyamayan bir direnç ısınıp yanar. İhtiyacına uygun direnç modellerini katalogdan karşılaştırabilirsin.
Sık Yapılan Hatalar
- Güç değerini ihmal etmek: Doğru ohm değerinde ama yetersiz watt'ta direnç seçmek yanmaya yol açar.
- Renk kodunu yanlış okumak: Bantları ters yönden okumak değeri tamamen değiştirir.
- Toleransı unutmak: Hassas devrelerde %5 yerine %1 tolerans gerekebilir.
Sık Sorulan Sorular
Direncin yönü var mı?+
Direnç değeri nasıl okunur?+
"Direnç Nedir?" ile ilgili parçaları ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.