Seri ve Paralel Bağlantı Nedir?
Bileşenleri bağlamanın iki temel yolu: seri ve paralel. Direnç, gerilim ve akımın her iki bağlantıda nasıl davrandığını formüller ve örneklerle öğrenin.
Bir devrede bileşenleri bağlamanın iki temel yolu vardır: seri ve paralel. Hangisini seçtiğin; akımın, gerilimin ve toplam direncin nasıl davranacağını belirler.
Seri Bağlantı Nedir?
Bileşenler uç uca, tek bir yol oluşturacak şekilde bağlanır. Seri bağlantıda:
- Akım her bileşende aynıdır.
- Gerilim bileşenler arasında bölünür.
- Toplam direnç dirençlerin toplamıdır: R = R₁ + R₂ + …
Örnek: 100 Ω ve 200 Ω seri bağlıysa eşdeğer direnç 300 Ω olur.
Paralel Bağlantı Nedir?
Bileşenler aynı iki düğüm arasına, yan yana bağlanır. Paralel bağlantıda:
- Gerilim her bileşende aynıdır.
- Akım kollara bölünür.
- Toplam direnç şu formülle bulunur: 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ + …
Örnek: İki adet 100 Ω paralel bağlıysa eşdeğer direnç 50 Ω olur (eşit dirençlerde: tek direnç ÷ adet).
| Seri | Paralel | |
|---|---|---|
| Akım | Aynı | Bölünür |
| Gerilim | Bölünür | Aynı |
| Toplam direnç | Artar (toplam) | Azalır |
Pillerde Seri ve Paralel
Aynı mantık güç kaynaklarında da geçerlidir: piller seri bağlanırsa gerilim toplanır (iki 1,5 V → 3 V), paralel bağlanırsa gerilim aynı kalır ama kapasite (çalışma süresi) artar.
Nerede Kullanılır?
Seri bağlantı LED dizilerinde ve gerilim bölmede; paralel bağlantı ise aynı gerilimi paylaşan birden çok yükü beslemede kullanılır. Hesaplamaların temelinde her zaman Ohm yasası vardır.
Sık Sorulan Sorular
Paralel bağlantıda direnç neden azalır?
Akıma birden fazla yol açıldığı için toplam "zorluk" düşer; bu yüzden eşdeğer direnç en küçük dirençten bile daha küçük olur.
Evdeki prizler seri mi paralel mi?
Paraleldir; böylece her cihaz aynı 230 V'u görür ve biri kapanınca diğerleri çalışmaya devam eder.
Bu kuralların matematiksel temeli için: Ohm Yasası Nedir?
İlgili parçaları kataloğumuzda ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.