Ohm Yasası Nedir?
Ohm yasası, bir iletkendeki gerilim, akım ve direnç arasındaki temel ilişkidir: V = I × R. Formülü, üçgen gösterimini ve çözümlü örnekleri en sade haliyle bu yazıda bulacaksınız.
Ohm yasası, bir elektrik devresindeki gerilim (V), akım (I) ve direnç (R) arasındaki ilişkiyi tanımlayan, elektroniğin en temel kuralıdır. Tek bir formülle özetlenir: V = I × R. Yani bir bileşene uygulanan gerilim, üzerinden geçen akım ile direncinin çarpımına eşittir.
Ohm Yasası Formülü: V = I × R
Formüldeki üç büyüklük ve birimleri şöyledir:
- V – Gerilim, birimi volt (V)
- I – Akım, birimi amper (A)
- R – Direnç, birimi ohm (Ω)
Bu üç büyüklükten ikisini biliyorsan üçüncüsünü her zaman hesaplayabilirsin:
| Bulmak istediğin | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Gerilim (V) | V = I × R | 0,1 A × 220 Ω = 22 V |
| Akım (I) | I = V / R | 12 V / 100 Ω = 0,12 A |
| Direnç (R) | R = V / I | 5 V / 0,01 A = 500 Ω |
Ohm Üçgeni ile Kolay Hatırlama
Formülü ezberlemek yerine "ohm üçgeni"ni kullanabilirsin: üstte V, altta yan yana I ve R. Hangi büyüklüğü arıyorsan onu kapat; geri kalanların konumu işlemi söyler. V'yi kapatırsan I × R, I'yı kapatırsan V / R görürsün.
Çözümlü Örnek: LED için Direnç Seçimi
Diyelim ki 5 V kaynağın var, LED üzerinde 2 V düşüyor ve LED'den güvenle 10 mA (0,01 A) akım geçmesini istiyorsun. Dirence düşen gerilim 5 V − 2 V = 3 V olur. Buradan:
R = V / I = 3 V / 0,01 A = 300 Ω
Yani 300 Ω (en yakın standart değer 330 Ω) bir direnç LED'i güvenle çalıştırır. Bu, Ohm yasasının gerçek bir devrede nasıl işine yaradığını gösterir.
Pratikte Nerede Karşına Çıkar?
Ohm yasası neredeyse her devrede gizlidir: akım sınırlama dirençleri, sensör okumak için kurulan gerilim bölücü devreleri, güç ve ısınma hesapları… Bir bileşene ne kadar akım gideceğini ya da hangi değerde direnç seçeceğini bu yasayla belirlersin.
Sık Yapılan Hatalar
- Birim karışıklığı: 10 mA ile 10 A ya da 1 kΩ ile 1 Ω aynı değildir. Hesaptan önce her şeyi temel birime (A, V, Ω) çevir.
- AC devrelerde doğrudan uygulamak: Bobin ve kondansatör içeren alternatif akım devrelerinde direnç yerine empedans devreye girer; saf Ohm yasası dirençsel (lineer) yükler için geçerlidir.
- Gücü unutmak: Direncin değeri kadar harcayacağı güç (P = V × I) de önemlidir; aksi halde direnç ısınıp yanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ohm yasası nedir kısaca?
Gerilimin, akım ile direncin çarpımına eşit olduğunu söyleyen kuraldır: V = I × R.
Ohm yasası her devrede geçerli mi?
Dirençsel (lineer) bileşenlerde birebir geçerlidir; diyot, transistör gibi doğrusal olmayan elemanlarda ve AC devrelerde dikkatli kullanılmalıdır.
Ohm yasasını kavradıysan sıradaki adım üç büyüklüğü yakından tanımak: Akım, Gerilim ve Direnç Nedir?
İlgili parçaları kataloğumuzda ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.