LM393 Nedir? Çift Komparatör: Pinout, Açık Kollektör ve Kullanım
LM393, tek gövdede iki bağımsız gerilim karşılaştırıcı (komparatör) barındıran bir entegredir. İki gerilimi karşılaştırıp çıkışı lojik seviyeye (yüksek/alçak) sürer. Çıkışı açık kollektör olduğu için mutlaka bir pull-up direnci (tipik 4,7–10 kΩ) ister. Eşik algılama ve sıfır-geçiş devrelerinde kullanılır; doğrusal yükselteç değildir.
LM393, tek gövdede iki bağımsız gerilim karşılaştırıcı (komparatör) barındıran bir entegredir. Op-amp'a benzer ama farklıdır: iki giriş gerilimini karşılaştırıp çıkışı lojik seviyeye (yüksek/alçak) sürer. Çıkışı açık kollektör (open-collector) olduğu için mutlaka bir pull-up direnci ister. Genel kavram: komparatör nedir.
LM393 ne işe yarar?
Eşik algılama (bir gerilim referansı geçince tetikleme), sıfır-geçiş algılama, sensör eşiği (ışık/sıcaklık modülleri), gerilim seviyesi denetimi ve basit osilatörlerde kullanılır. Açık kollektör çıkışı, farklı bir lojik gerilime uyum (ör. 3,3 V) ve wired-OR bağlantı için avantaj sağlar.
LM393 pinout (DIP-8 / SOIC-8)
| Pin | İşlev |
|---|---|
| 1 | Çıkış A (açık kollektör) |
| 2 | Giriş A − |
| 3 | Giriş A + |
| 4 | GND |
| 5 | Giriş B + |
| 6 | Giriş B − |
| 7 | Çıkış B (açık kollektör) |
| 8 | VCC |
Temel elektriksel özellikler
| Parametre | Tipik değer |
|---|---|
| Komparatör sayısı | 2 (bağımsız) |
| Besleme (tek) | 2 V – 36 V |
| Besleme (çift) | ±1 V – ±18 V |
| Çıkış tipi | Açık kollektör (pull-up gerekir) |
| Yanıt süresi | ~1,3 µs |
| Giriş ortak-mod aralığı | Toprağı içerir |
Açık kollektör çıkış — pull-up neden şart?
LM393'ün çıkışı yalnızca toprağa çekebilir (alçak) ya da bırakır (yüksek-empedans). Yüksek seviyeyi üretmek için çıkış ile VCC (veya istediğin lojik gerilimi, ör. 3,3 V) arasına bir pull-up direnci (tipik 4,7 kΩ–10 kΩ) bağlanır. Pull-up olmadan çıkışta "yüksek" seviye oluşmaz.
Op-amp değil komparatör: dikkat
LM393 doğrusal (lineer) bir yükselteç değildir; op-amp gibi negatif geri besleme ile yükselteç olarak KULLANILMAZ. İki girişi karşılaştırıp çıkışı açar/kapar. Kararsız tetiklenmeyi (chattering) önlemek için genelde histerezis (pozitif geri besleme, Schmitt trigger) eklenir.
Sınırlamalar
- Pull-up direnci olmadan çalışmaz.
- Doğrusal yükselteç olarak kullanılamaz (o iş için LM358 gibi bir op-amp).
- Gürültülü geçişlerde histerezis eklenmezse çıkış titreyebilir.
LM393 muadilleri ve alternatifleri
- LM339: dörtlü (4 komparatör) sürümü.
- LM311: tekli, daha esnek (push-pull/strobe) komparatör.
- LM2903: otomotiv (AEC-Q100) karşılığı.
- TLV3501: çok daha hızlı komparatör gereken işler için.
Kataloğumuzda bul
LM393 ve muadillerinin fiyat/stokunu karşılaştırmak için LM393 aramasını kullanın.