Transformatör Nedir?
Transformatör (transformer), iki bobini ortak bir manyetik çekirdek üzerinden bağlayarak AC gerilimi yükselten ya da düşüren, aynı zamanda iki devreyi elektriksel olarak ayıran pasif bir bileşendir.
Nasıl Çalışır?
Birincil (primer) sargıdan geçen değişken akım, çekirdekte değişken bir manyetik alan oluşturur. Bu alan ikincil (sekonder) sargıda gerilim indükler. Aralarında doğrudan elektriksel bağlantı yoktur; enerji yalnızca manyetik alanla aktarılır.
Neden Sadece AC?
İndüklenme ancak manyetik alan değişiyorsa olur. DC sabit bir alan ürettiği için transformatör DC'yi aktaramaz; bu yüzden yalnızca AC veya darbeli sinyallerle çalışır.
Sarım Oranı
Çıkış gerilimi, sarım sayıları oranıyla belirlenir: Vs/Vp = Ns/Np. Sekonder sarımı fazlaysa gerilim yükselir (step-up), azsa düşer (step-down). Gerilim yükselirken akım düşer; güç (kayıplar hariç) korunur.
| Tür | Sarım | Etki |
|---|---|---|
| Yükseltici | Ns > Np | Gerilim ↑, akım ↓ |
| Düşürücü | Ns < Np | Gerilim ↓, akım ↑ |
| İzolasyon | Ns = Np | Sadece ayırma |
Nerede Kullanılır?
Şebeke güç dağıtımı, adaptörler, ses devreleri, akım ölçümü ve izolasyon gereken her yerde.
Özel Transformatör Tipleri
Göreve göre özel tipler vardır: galvanik ayrım için izolasyon transformatörü, yüksek akımı güvenle ölçmek için akım transformatörü ve sinyal/anahtarlama devreleri için darbe (pulse) transformatörü.
Sık Yapılan Hatalar
- DC ile beslemek: Transformatör DC'yi aktarmaz; primer sargı kısa devre gibi davranıp yanabilir.
- Güç sınırı: Anma gücü (VA) aşılırsa çekirdek doyar ve ısınır.
- Frekans: Düşük frekansta tasarlanan transformatör yüksek frekansta verimsizdir.
Sık Sorulan Sorular
Transformatör gücü artırır mı?+
Galvanik izolasyon ne demek?+
"Transformatör Nedir?" ile ilgili parçaları ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.