ROM Nedir?
ROM (Read Only Memory / Salt-Okunur Bellek), içeriği kalıcı olan ve güç kesilse bile silinmeyen bir bellek türüdür. RAM'in tersine veriyi uzun süre saklar.
Nasıl Çalışır?
ROM'a yazılan veri, sistemin temel programını (firmware) ve değişmeyen verileri tutar. Klasik ROM bir kez programlanır; sonradan kolayca değiştirilemez, çoğunlukla yalnızca okunur.
Kalıcı (Non-Volatile) Bellektir
En önemli özelliği uçucu olmamasıdır: cihaz kapansa da içerik korunur. Bu yüzden açılış kodu (boot) ve kalıcı ayarlar ROM/türevlerinde saklanır.
| Özellik | ROM | RAM |
|---|---|---|
| Kalıcılık | Kalıcı | Uçucu |
| Yazma | Sınırlı/zor | Serbest |
| Görev | Firmware/sabit veri | Çalışma alanı |
Türleri
Zamanla yazılabilir türler geliştirildi: PROM (bir kez), EEPROM (elektrikle silinip yazılabilir) ve Flash (hızlı, blok blok silinebilir). Bunların hepsi "kalıcı bellek" ailesindendir.
Nerede Kullanılır?
Cihaz açılış kodu (BIOS/bootloader), mikrodenetleyici firmware'i, oyun kartuşları ve değişmeyen tablolar.
Mask ROM ve Programlanabilir Türler
Klasik "mask ROM" içeriği üretim sırasında çipe kalıcı yazılır; çok ucuzdur ama hiç değiştirilemez ve yalnızca büyük üretimlerde mantıklıdır. PROM, EEPROM ve Flash gibi programlanabilir türler ise sonradan yazılabildiği için geliştirme ve güncellenebilir ürünlerde tercih edilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Hiç yazılamaz sanmak: Modern ROM türevleri (EEPROM/Flash) yazılabilir.
- Çalışma belleği gibi kullanmak: ROM hızlı ve serbest yazma için uygun değildir.
- Yazma ömrü: Yazılabilir türlerde sınırlı silme/yazma döngüsü vardır.
Sık Sorulan Sorular
ROM gerçekten sadece okunur mu?+
Firmware ROM'da mı durur?+
"ROM Nedir?" ile ilgili parçaları ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.