Kod Çözücü (Decoder) Nedir?
Kod çözücü (decoder), girişindeki ikili kodu okuyup yalnızca ona karşılık gelen tek bir çıkışı aktif eden bir mantık devresidir. n girişi 2ⁿ çıkışa çözer.
Nasıl Çalışır?
Örneğin 2'den-4'e bir decoder, 2 bitlik girişi (00, 01, 10, 11) okur ve dört çıkıştan yalnızca girişe karşılık geleni aktif yapar; diğerleri pasif kalır.
Adres Çözme
En yaygın kullanımı budur: bir işlemcinin adres hatlarını çözerek hangi bellek veya çevre çipinin seçileceğini belirler ("chip select" üretir).
| Tip | Giriş → Çıkış |
|---|---|
| 2:4 | 2 giriş, 4 çıkış |
| 3:8 | 3 giriş, 8 çıkış |
| 4:16 | 4 giriş, 16 çıkış |
Encoder ile Farkı
Decoder ikili kodu tek aktif çıkışa çevirir; encoder ise tersini yapar: aktif olan girişi ikili koda dönüştürür. İkisi zıt işlemlerdir.
Nerede Kullanılır?
Bellek/çevre adresleme, 7 segment sürme, tuş takımı tarama ve demux olarak. Yaygın entegre: 74HC138 (3:8), 74HC139.
BCD ve 7 Segment Çözücü
Özel bir decoder türü, BCD (ikili kodlanmış ondalık) girişi alıp bir 7 segment göstergenin doğru segmentlerini sürer (ör. 7447). Böylece mikrodenetleyici tek tek segment yerine yalnızca rakamın BCD değerini gönderir.
Sık Yapılan Hatalar
- Aktif seviye: Çoğu decoder çıkışı aktif-düşük (LOW) verir; bu göz ardı edilmemeli.
- Enable kullanmamak: Enable ucu adres çözmede kritiktir.
- Encoder ile karıştırmak: İşlevleri terstir.
Sık Sorulan Sorular
74HC138 ne yapar?+
Decoder demux olarak kullanılır mı?+
"Kod Çözücü (Decoder) Nedir?" ile ilgili parçaları ara
Fiyat, stok ve distribütör karşılaştırmasıyla doğru parçayı bul.