LM317 çıkış voltajı formülü nedir?

Vout = 1,25 × (1 + R2/R1) + IADJ×R2. IADJ ≈ 50 µA çok küçük olduğu için pratikte Vout ≈ 1,25 × (1 + R2/R1) kullanılır.

LM317 için R1 kaç ohm olmalı?

Veri sayfası R1 = 240 Ω önerir (220 Ω da yaygın). R1 bu değerde kalmalı; çok büyük seçilirse minimum yük akımı sağlanamaz ve çıkış kayar.

LM317 5V çıkış için hangi dirençler?

R1 = 240 Ω için R2 = 240 × (5/1,25 − 1) = 720 Ω. Yani 240 Ω ve 720 Ω → 1,25 × (1 + 3) = 5 V.

LM317 dropout gerilimi nedir?

Yaklaşık 3 V. Giriş gerilimi çıkıştan en az 3 V yüksek olmalı (Vin ≥ Vout + 3 V), aksi halde regülasyon bozulur.

LM317 neden ısınır, soğutucu gerekir mi?

Giriş–çıkış farkı ısıya döner: P = (Vin − Vout) × Iout. Birkaç watt'ı geçen kayıplarda soğutucu şarttır; aksi halde termal koruma çıkışı keser.

LM317 ile Voltaj Nasıl Ayarlanır? (Formül + R1/R2 Örnekleri)

LM317, çıkış voltajı iki dirençle ayarlanabilen popüler bir lineer gerilim regülatörüdür. Sabit çıkışlı regülatörlerin aksine, tek bir parça ile 1,25 V'tan ~37 V'a kadar istediğin gerilimi üretebilirsin. Bu yazıda çıkış voltajını belirleyen formülü, direnç seçimini ve pratik uyarıları (dropout, minimum yük, ısınma) ele alıyoruz.

LM317 nasıl çalışır? (1,25 V referans)

LM317, ADJ (ayar) ucu ile OUT (çıkış) ucu arasında her zaman sabit bir 1,25 V referans gerilimi (V_REF) tutar. Bu iki uç arasına bir direnç (R1) koyarsan, üzerinden sabit bir akım akar: I = 1,25 / R1. Bu akım ikinci bir dirence (R2) de aktığından, R2 üzerinde ek bir gerilim düşer ve toplam çıkış yükselir. Yani çıkış voltajı, R1 ve R2 oranıyla ayarlanır.

LM317 çıkış voltajı formülü

Çıkış voltajı şu formülle bulunur:

V_out = 1,25 V × (1 + R2 / R1) + I_ADJ × R2

Sembol	Anlamı	Tipik değer
V_REF	Dahili referans (ADJ–OUT arası)	1,25 V (sabit)
R1	OUT ile ADJ arası direnç	240 Ω (veya 220 Ω)
R2	ADJ ile GND arası direnç (ayar)	Çıkışa göre seçilir
I_ADJ	ADJ ucu kaçak akımı	≈ 50 µA (çoğunlukla ihmal edilir)

I_ADJ çok küçük olduğu için pratikte formül şuna sadeleşir: V_out ≈ 1,25 × (1 + R2/R1). Bu, Ohm yasasının regülatöre uygulanmış hâlidir.

Adım adım direnç seçimi

R1'i seç — veri sayfası 240 Ω önerir (220 Ω da yaygın kullanılır).
İstediğin çıkış voltajını (V_out) belirle.
R2'yi çöz: R2 = R1 × (V_out/1,25 − 1).
Çıkan değere en yakın standart direnci seç; hassas çıkış için R2 yerine trimpot kullan.
Giriş gerilimini kontrol et: V_in ≥ V_out + 3 V (dropout).
Güç kaybını hesapla ve gerekiyorsa soğutucu (heatsink) tak.

Çözümlü örnekler

R1	R2	V_out = 1,25 × (1 + R2/R1)
240 Ω	240 Ω	1,25 × (1 + 1) = 2,5 V
240 Ω	720 Ω	1,25 × (1 + 3) = 5 V
240 Ω	2,4 kΩ	1,25 × (1 + 10) = 13,75 V

Örneğin 5 V çıkış istiyorsan ve R1 = 240 Ω ise: R2 = 240 × (5/1,25 − 1) = 240 × 3 = 720 Ω.

Dropout ve minimum yük

LM317 bir lineer regülatördür; çalışması için giriş, çıkıştan en az ~3 V yüksek olmalıdır (dropout). Ayrıca içindeki referans doğru çalışsın diye çıkıştan sürekli en az ~5–10 mA yük akımı çekilmelidir; yüksüz çalışırsa çıkış voltajı beklenenin üzerine kayabilir. Çıkışa küçük bir "bleeder" (boşaltma) direnci veya gerçek yük bağlamak bunu çözer.

Güç kaybı ve ısınma

Lineer regülatörde giriş ile çıkış arasındaki fark, ısı olarak harcanır: P = (V_in − V_out) × I_out. Örneğin 12 V'tan 5 V'a 0,5 A çekiyorsan: P = (12 − 5) × 0,5 = 3,5 W — bu ciddi bir ısıdır ve mutlaka soğutucu gerekir. Büyük giriş–çıkış farkı + yüksek akım varsa, verimlilik için lineer yerine anahtarlamalı (buck) regülatör düşünülmelidir.

Sık yapılan hatalar

R1'i çok büyük seçmek: minimum yük akımı sağlanamaz, çıkış kayar. 240 Ω'da kal.
Dropout'u unutmak: V_in = V_out + 1 V ile regüle olmaz; en az +3 V bırak.
Soğutucuyu atlamak: yüksek güç kaybında LM317 termal korumaya girip çıkışı keser.
Giriş/çıkış kondansatörünü koymamak: kararlılık için giriş ~0,1 µF, çıkış ~1 µF (veya veri sayfası önerisi) önerilir.

Hesaplayıcıyı kullan

İstediğin çıkış voltajını girip R1/R2 değerlerini anında bulmak için LM317 Voltaj Hesaplayıcımızı kullanabilirsin.

LM317 ile Çıkış Voltajı Nasıl Ayarlanır?