Kondansatör Kodu Nasıl Okunur?
Kondansatör kodu genelde 3 hanelidir: ilk iki hane anlamlı rakam, üçüncü hane çarpandır ve sonuç pikofarad (pF) cinsindendir. Örneğin 104 = 10 × 10⁴ = 100.000 pF = 100 nF = 0,1 µF. Ayrıca dielektrik (C0G/X7R/Y5V), voltaj ve tolerans işaretleri de gövdede okunur.
Kısa hatırlatma: 3 haneli seramik kondansatör kodunda değer = (ilk iki hane) × 10(üçüncü hane) pikofarad'dır; 104 = 100 nF. Bu temel çözümü Kondansatör Kodu Hesaplayıcı anında yapar. Bu yazı ise kodun ötesindeki diğer işaretleri — dielektrik, voltaj, tolerans ve zor durumları — derinlemesine ele alır.
Dielektrik / sıcaklık kodu (C0G, X7R, Y5V) nasıl okunur?
Çok katmanlı seramik (MLCC) kondansatörlerdeki 3 karakterli kod, malzeme sınıfını ve kapasitenin sıcaklıkla ne kadar değiştiğini söyler. Sınıf-2 kodları (harf–rakam–harf) şöyle çözülür:
| 1. karakter (alt sıcaklık) | 2. karakter (üst sıcaklık) | 3. karakter (kapasite değişimi) |
|---|---|---|
| X = −55 °C | 5 = +85 °C | R = ±%15 |
| Y = −30 °C | 6 = +105 °C | S = ±%22 |
| Z = +10 °C | 7 = +125 °C | U = +22 / −%56 |
| 8 = +150 °C | V = +22 / −%82 |
Yani X7R = −55…+125 °C arasında ±%15; X5R = −55…+85 °C; Y5V = −30…+85 °C, +22 / −%82 (çok kararsız). Sınıf-1 kodları farklıdır: C0G (NP0) neredeyse sıfır sıcaklık katsayısı (~0 ± 30 ppm/°C) demektir.
- C0G / NP0: zamanlama, osilatör, filtre — değerin kararlı kalması gereken yerler.
- X7R / X5R: genel amaçlı kuplaj/bypass; makul kararlı.
- Y5V / Z5U: yalnız decoupling; DC gerilim ve sıcaklıkla kapasite ciddi düşer — zamanlama/filtrede KULLANMA.
Voltaj (gerilim) işareti
Anma gerilimi çoğu zaman doğrudan yazılır (ör. 50V, 16V). Yer olmayan küçük MLCC'lerde EIA gerilim kodu kullanılır: rakam çarpanı (0=×1, 1=×10, 2=×100), harf anlamlı değeri verir (A=1,0; C=1,6; E=2,5; H=5,0; J=6,3):
| Kod | Gerilim |
|---|---|
| 1A | 10 V |
| 1C | 16 V |
| 1E | 25 V |
| 1H | 50 V |
| 2A | 100 V |
| 2E | 250 V |
Kural: çalışma geriliminin en az 1,5–2 katı anma gerilimi seç (MLCC'lerde DC-bias ile kapasite ayrıca düşer).
Ondalık işareti: R, p, n, µ
Küçük değerlerde bir harf ondalık noktanın yerine geçer ve çoğu zaman birimi de belirtir (IEC işaretlemesi): 4p7 = 4,7 pF, n47 = 0,47 nF = 470 pF, 4n7 = 4,7 nF, 2µ2 = 2,2 µF. Bazı üreticiler pF için R kullanır: 4R7 = 4,7 pF.
Tolerans harfi — tam tablo
| Harf | Tolerans |
|---|---|
| B | ±0,1 pF |
| C | ±0,25 pF |
| D | ±0,5 pF |
| F | ±%1 |
| G | ±%2 |
| J | ±%5 |
| K | ±%10 |
| M | ±%20 |
| Z | +%80 / −%20 |
Küçük değerlerde (≤10 pF) tolerans mutlak pF (B/C/D), büyük değerlerde yüzde (J/K/M) olarak verilir.
Bu kod NE ZAMAN kullanılmaz?
Kod sistemi küçük seramiklere özgüdür. Elektrolitik ve tantal kondansatörlerde kapasite ve gerilim doğrudan yazılır (ör. "100 µF 25V") ve bir polarite işareti bulunur: alüminyum elektrolitikte gövdedeki şerit (−) bacağı, tantalda ise çizgi/işaret (+) bacağı gösterir. Film kondansatörlerde de değer genelde doğrudan basılıdır.
Solmuş / okunaksız kodu okuma
- Isınmış ya da eski kondansatörlerde baskı solabilir — büyüteç + iyi ışık kullan.
- Emin değilsen değeri bir LCR metre (ya da multimetrenin kapasite modu) ile ölç.
- Devre bağlamına bak: kuplaj/bypass genelde 100 nF (104), zamanlama ise küçük pF değerleridir.
Hesaplayıcıyı kullan
Temel 3 haneli kodu pF/nF/µF'ye çevirmek için Kondansatör Kodu Hesaplayıcımızı kullan; dielektrik, voltaj ve tolerans işaretlerini ise yukarıdaki tablolarla yorumla.