CD4017 Nedir? Decade Sayaç: Pinout, Çalışma ve Kullanım
CD4017, 10 çıkışlı bir ondalık sayaç/dağıtıcıdır (decade counter). Her saat darbesinde çıkışlarından yalnız biri sırayla yüksek olur (0→9→0). LED yürüyen ışık (chaser), sıralı zamanlama ve frekans bölme (÷10) devrelerinde kullanılır; klasik olarak NE555 osilatörüyle sürülür. Çıkış pin sırası dağınıktır (Q0=pin 3).
CD4017, 10 çıkışlı bir ondalık sayaç / dağıtıcıdır (decade counter). Her saat darbesinde çıkışlarından yalnızca biri sırayla "yüksek" olur (0→1→2…→9→0). Bu sayede LED yürüyen ışık (chaser), sıralı zamanlama ve frekans bölme devrelerinin klasik parçasıdır. Genel kavram: lojik seviyeler nedir.
CD4017 ne işe yarar?
Yürüyen ışık (LED chaser/sequencer), adım adım sıralama, frekans bölme (÷10), basit sayaç ve zamanlayıcı devreleri. Klasik bir uygulama, saat darbesini bir NE555 osilatöründen alıp CD4017 ile 10 LED'i sırayla yakmaktır.
CD4017 pinout (16 pin) — çıkışlar dağınık dizilir
| Pin | İşlev | Pin | İşlev |
|---|---|---|---|
| 1 | Q5 | 16 | VCC |
| 2 | Q1 | 15 | Reset (MR) |
| 3 | Q0 | 14 | Clock (CLK) |
| 4 | Q2 | 13 | Clock Inhibit (CE) |
| 5 | Q6 | 12 | Carry Out (÷10) |
| 6 | Q7 | 11 | Q9 |
| 7 | Q3 | 10 | Q4 |
| 8 | GND | 9 | Q8 |
Çıkış numaraları pinlere sırayla dağılmaz (Q0=pin 3, Q1=pin 2, Q2=pin 4…); LED dizerken pinout'a dikkat et.
Kontrol pinleri
- CLK (pin 14): her yükselen kenarda sayaç bir ilerler.
- CE / Clock Inhibit (pin 13): yüksek yapılırsa sayma durur (genelde GND'ye bağlanır).
- MR / Reset (pin 15): yüksek yapılırsa sayaç Q0'a döner (genelde GND'ye bağlanır).
- Carry (pin 12): her 10 darbede bir darbe verir → 4017'leri zincirleme.
Sınırlamalar
- CMOS'tur; kullanılmayan girişler boşta bırakılmamalı (GND/VCC'ye bağla).
- Çıkış akımı sınırlıdır; güçlü yük için sürücü gerekir.
CD4017 muadilleri ve alternatifleri
- CD4022: 8 çıkışlı (oktal) kardeşi.
- 74HC4017: daha hızlı HC ailesi sürümü.
- 74HC595: keyfi desen gerekiyorsa (sayaç değil, tam kontrol).
Kataloğumuzda bul
CD4017 ve muadillerinin fiyat/stokunu karşılaştırmak için CD4017 aramasını kullanın.