PartAndStock
📉

Zener Diyot Hesaplayıcı (Seri Direnç)

Zener regülatör için gereken seri direnci, direncin ve zenerin güç kaybını hesapla.

Seri direnç Rs
460 Ω
en yakın std: 470 Ω
Rs gücü
103.5 mW
Zener gücü (maks)
76.5 mW
yük yokken

Zener için en kötü durum yüksüz haldir — tüm akım zenerden geçer. Bu gücün üstünde dayanımlı bir zener seç.

Sorumluluk reddi: Bu hesaplayıcı yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amacıyla, hiçbir doğruluk veya belirli bir amaca uygunluk garantisi verilmeksizin “olduğu gibi” sunulur. Sonuçlar hata içerebilir — gerçek tasarımlarda kullanmadan önce mutlaka bağımsız olarak doğrulayın. PartAndStock, bu aracın kullanımından (üçüncü taraf sitelere gömülü kullanım dâhil) doğabilecek hiçbir zarardan sorumlu değildir.

Nasıl kullanılır

  1. 1Giriş gerilimini (Vin) ve zener gerilimini (Vz) gir.
  2. 2Beslenecek yük akımını ve minimum zener akımını (tipik 5 mA) gir.
  3. 3Seri direnç, en yakın standart değer ve güç kayıpları anında hesaplanır.

Nasıl çalışır

Giriş gerilimi, zener gerilimi ve yük akımını gir; basit bir zener gerilim regülatörü için gereken seri direnci ve güç kayıplarını bul.

Rs = (Vin − Vz) / (Iz + Iyük) · P_Rs = (Vin − Vz)·I_toplam · P_zener(maks) = Vz·I_toplam

Zener regülatör nasıl çalışır?

Zener diyot ters yönde belirli bir gerilimde (Vz) iletime geçer ve o gerilimi yaklaşık sabit tutar. Seri bir direnç (Rs) ile birlikte, giriş gerilimindeki fazlalık Rs üzerinde düşürülür; zener çıkışı Vz'de sabitler. Yük az akım çekerse fazla akım zenerden, çok akım çekerse zenerden az akım geçer — toplam akım hep aynı kalır. Rs = (Vin − Vz)/(Iz + Iyük).

Güç, en kötü durum ve sınırlar

En kritik nokta güç kaybıdır. Zener için en kötü durum yükün tamamen kalkmasıdır: o an tüm akım zenerden geçer, güç kaybı Vz·I_toplam'a çıkar. Seçtiğin zenerin güç dayanımı bunun üstünde olmalı. Bu basit regülatör yalnızca düşük ve nispeten sabit akımlar için uygundur; yüksek/değişken yükte verimsizdir, bunun yerine LM317 gibi bir regülatör kullan.

Çözümlü örnekler

  • Vin=12 V, Vz=5,1 V, Iyük=10 mA, Iz=5 mA → Rs = 6,9/0,015 = 460 Ω (std 470 Ω)
  • Aynı devrede P_Rs = 6,9·0,015 ≈ 104 mW
  • Yük kalkarsa zener gücü = 5,1·0,015 ≈ 77 mW (en kötü durum)

Yaygın Zener Gerilimleri

VzTipik kullanım
3,3 VLojik referans
5,1 VUSB/lojik seviye
5,6 VGenel amaç
9,1 VÖn regülasyon
12 VRöle/analog

Sık Sorulan Sorular

Zener seri direnci nasıl hesaplanır?+
Rs = (Vin − Vz)/(Iz + Iyük). Vin−Vz farkı direnç üzerinde düşer; payda ise zenerden geçen minimum akım ile yük akımının toplamıdır. Sonucu en yakın standart değere yuvarla.
Minimum zener akımı (Iz) ne olmalı?+
Zenerin gerilimini kararlı tutması için tipik olarak birkaç mA (ör. 5 mA) gereklidir. Datasheet'te bu değer genelde belirtilir; çok düşük akımda regülasyon bozulur.
Zener için en kötü durum nedir?+
Yükün tamamen kalkmasıdır: toplam akım zenerden geçer ve güç kaybı Vz·I_toplam'a çıkar. Zeneri bu gücün üstünde bir dayanımla seç (güvenlik payıyla).
Zener regülatör ne kadar akım verebilir?+
Az. Bu basit devre birkaç on mA'ya kadar düşük, kararlı yükler için uygundur. Daha yüksek veya değişken akım için LM317 gibi bir seri regülatör ya da zener + transistör (emitter takipçi) kullan.
Vz için tam istediğim gerilimi bulamazsam?+
Zenerler de standart değerlerde üretilir (ör. 3,3 / 5,1 / 5,6 V). En yakın standart Vz'yi seç; hassas gerilim gerekiyorsa gerilim referansı (ör. TL431) daha iyidir.

İlgili Yazılar

Daha fazla yazı incele