Op-Amp Kazanç Hesaplayıcı
Eviren ve evirmeyen op-amp yükselteçlerinin gerilim kazancını (V/V ve dB) direnç değerlerinden hesapla.
Eviren kazanç negatiftir (180° faz kayması); evirmeyen her zaman ≥ 1'dir. Kazancı yalnızca direnç oranı belirler.
Sorumluluk reddi: Bu hesaplayıcı yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amacıyla, hiçbir doğruluk veya belirli bir amaca uygunluk garantisi verilmeksizin “olduğu gibi” sunulur. Sonuçlar hata içerebilir — gerçek tasarımlarda kullanmadan önce mutlaka bağımsız olarak doğrulayın. PartAndStock, bu aracın kullanımından (üçüncü taraf sitelere gömülü kullanım dâhil) doğabilecek hiçbir zarardan sorumlu değildir.
Nasıl kullanılır
- 1Topolojiyi seç: eviren veya evirmeyen.
- 2Giriş/toprak direncini (Rin veya Rg) ve geri besleme direncini (Rf) kΩ olarak gir.
- 3Gerilim kazancı (V/V) ve dB karşılığı anında hesaplanır.
Nasıl çalışır
Giriş ve geri besleme direncini gir; eviren (inverting) veya evirmeyen (non-inverting) op-amp devresinin gerilim kazancını hem oran hem dB olarak bul.
Kazanç direnç oranıyla nasıl belirlenir?
İdeal op-amp, geri besleme sayesinde iki girişini eşit tutar (sanal kısa devre) ve girişlerinden akım çekmez. Bu iki kural kazancı yalnızca iki dirence bağlar. Evirmeyen düzende sinyal (+) girişe gelir ve kazanç Av = 1 + Rf/Rin olur (her zaman ≥ 1). Eviren düzende sinyal Rin üzerinden (−) girişe gelir, çıkış ters fazlıdır ve Av = −Rf/Rin olur.
dB, bant genişliği ve sınırlar
Kazanç sıklıkla desibel cinsinden ifade edilir: dB = 20·log₁₀|Av|. Gerçek op-amp'te kazanç sonsuz değildir ve kazanç-bant genişliği çarpımı (GBW) sabittir: kazancı artırdıkça yükseltecin bant genişliği düşer. Ayrıca çıkış, besleme gerilimini aşamaz — yüksek kazanç + büyük giriş sinyali çıkışı doyuma (clipping) sokar.
Çözümlü örnekler
- Evirmeyen: Rin=1 kΩ, Rf=10 kΩ → Av = 1 + 10/1 = 11 V/V (~20,8 dB)
- Eviren: Rin=1 kΩ, Rf=10 kΩ → Av = −10 V/V (~20 dB)
- Evirmeyen: Rin=1 kΩ, Rf=0 → Av = 1 (tampon/buffer)
Kazanç ↔ dB
| Kazanç (V/V) | dB |
|---|---|
| 1 | 0 dB |
| 2 | 6 dB |
| 10 | 20 dB |
| 100 | 40 dB |
| 1000 | 60 dB |