PartAndStock
📶

Op-Amp Kazanç Hesaplayıcı

Eviren ve evirmeyen op-amp yükselteçlerinin gerilim kazancını (V/V ve dB) direnç değerlerinden hesapla.

Gerilim kazancı
11 V/V
Av = 1 + Rf/Rin
dB cinsinden kazanç
20.83 dB
20·log₁₀|Av|

Eviren kazanç negatiftir (180° faz kayması); evirmeyen her zaman ≥ 1'dir. Kazancı yalnızca direnç oranı belirler.

Sorumluluk reddi: Bu hesaplayıcı yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amacıyla, hiçbir doğruluk veya belirli bir amaca uygunluk garantisi verilmeksizin “olduğu gibi” sunulur. Sonuçlar hata içerebilir — gerçek tasarımlarda kullanmadan önce mutlaka bağımsız olarak doğrulayın. PartAndStock, bu aracın kullanımından (üçüncü taraf sitelere gömülü kullanım dâhil) doğabilecek hiçbir zarardan sorumlu değildir.

Nasıl kullanılır

  1. 1Topolojiyi seç: eviren veya evirmeyen.
  2. 2Giriş/toprak direncini (Rin veya Rg) ve geri besleme direncini (Rf) kΩ olarak gir.
  3. 3Gerilim kazancı (V/V) ve dB karşılığı anında hesaplanır.

Nasıl çalışır

Giriş ve geri besleme direncini gir; eviren (inverting) veya evirmeyen (non-inverting) op-amp devresinin gerilim kazancını hem oran hem dB olarak bul.

Evirmeyen: Av = 1 + Rf/Rin · Eviren: Av = −Rf/Rin · Kazanç(dB) = 20·log₁₀|Av|

Kazanç direnç oranıyla nasıl belirlenir?

İdeal op-amp, geri besleme sayesinde iki girişini eşit tutar (sanal kısa devre) ve girişlerinden akım çekmez. Bu iki kural kazancı yalnızca iki dirence bağlar. Evirmeyen düzende sinyal (+) girişe gelir ve kazanç Av = 1 + Rf/Rin olur (her zaman ≥ 1). Eviren düzende sinyal Rin üzerinden (−) girişe gelir, çıkış ters fazlıdır ve Av = −Rf/Rin olur.

dB, bant genişliği ve sınırlar

Kazanç sıklıkla desibel cinsinden ifade edilir: dB = 20·log₁₀|Av|. Gerçek op-amp'te kazanç sonsuz değildir ve kazanç-bant genişliği çarpımı (GBW) sabittir: kazancı artırdıkça yükseltecin bant genişliği düşer. Ayrıca çıkış, besleme gerilimini aşamaz — yüksek kazanç + büyük giriş sinyali çıkışı doyuma (clipping) sokar.

Çözümlü örnekler

  • Evirmeyen: Rin=1 kΩ, Rf=10 kΩ → Av = 1 + 10/1 = 11 V/V (~20,8 dB)
  • Eviren: Rin=1 kΩ, Rf=10 kΩ → Av = −10 V/V (~20 dB)
  • Evirmeyen: Rin=1 kΩ, Rf=0 → Av = 1 (tampon/buffer)

Kazanç ↔ dB

Kazanç (V/V)dB
10 dB
26 dB
1020 dB
10040 dB
100060 dB

Sık Sorulan Sorular

Evirmeyen op-amp kazanç formülü nedir?+
Av = 1 + Rf/Rin. Örneğin Rf=10 kΩ, Rin=1 kΩ → 11 V/V. Bu düzende kazanç her zaman 1 veya üzeridir ve çıkış giriş ile aynı fazdadır.
Eviren ve evirmeyen arasındaki fark nedir?+
Eviren düzende çıkış ters fazlıdır (Av = −Rf/Rin) ve giriş empedansı Rin'e eşittir; evirmeyen düzende çıkış aynı fazdadır (Av = 1+Rf/Rin) ve giriş empedansı çok yüksektir.
1'den küçük kazanç alabilir miyim?+
Evet, ama yalnızca eviren düzende: Rf < Rin seçersen |Av| < 1 olur (zayıflatma). Evirmeyen düzende kazanç asla 1'in altına inemez.
Kazancı dB'ye nasıl çeviririm?+
Gerilim kazancı için dB = 20·log₁₀|Av|. Örneğin 10× kazanç 20 dB, 100× kazanç 40 dB'dir.
Kazancı istediğim kadar artırabilir miyim?+
Hayır. Kazanç-bant genişliği çarpımı (GBW) sabit olduğundan yüksek kazanç bant genişliğini düşürür; ayrıca çıkış besleme gerilimini aşamaz. Çok yüksek kazanç için kademeli yükselteç kullan.

İlgili Yazılar

Daha fazla yazı incele